Reisverslag

Oezbekistan: parel van de Zijderoute

Bezocht door: Gregory

Na een vlekkeloze vlucht met Uzbekistan Airways kwam ik aan in Oezbekistans hoofdstad Tasjkent. Oezbekistan, voormalig Sovjetland, is vooral gekend omwille van zijn prachtig bewaard gebleven moskeeën (volgens velen - terecht - als de mooiste ter wereld beschouwd). Via de 'nieuwe stad' in Sovjetstijl (zeer brede lanen) werden we meteen ondergedompeld in het echte, antieke Oezbekistan, met het bezoek van het Khazrat-i-Imamcomplex. Hieronder vallen de oude madrassas van de stad (één ervan herbergt de oudste Koran ter wereld (7e eeuw),  het Mausoleum van Abu-Bakr-al-Kafal en de Grote Moskee van de Vrijdag met zijn Grote Minaret. Erna volgde een bezoek aan de traditionele markt en het diner nuttigden we in één van de tientallen stadsparken (0.5l bier kost hier nauwelijks één euro!). 's Nachts wachtte ons dan een onvergetelijke treinrit naar Bukhara, zo'n 600km verderop, in de warmste regio van het land.

Net als bij de NMBS weten de Oezbeekse treinen niet wat het is om op tijd te zijn: aankomst in Bukhara om 7u, een uur te laat. Na een heerlijk Oezbeeks ontbijt in een charmant hotelletje bracht onze chauffeur ons eerst nog naar de andere kant van de stad, 10 minuutjes verderop, waar we de Bolo-Khaouzmoskee bezochten, bijgenaamd "de moskee met de 20 houten! pilaren". Recht tegenover bevindt zich de Ark-citadel, een mooi ommuurd en hoger gelegen geheel dat een mooi uitzicht biedt op het nieuwere stadsdeel. De citadel kende een zeer lange geschiedenis en was lange tijd de residentie van de emir of de sultaan, afhankelijk van welk volk hier de plak zwaaide.

's Namiddags stond het oude stadscentrum van Bukhara op het menu. Bukhara is een stad waar je meteen verliefd op wordt: een autovrij centrum, lekker kuieren langs de vele winkeltjes en cafeetjes (met dakterras!) en een aaneenschakeling van prachtige monumenten, de ene indrukwekkender dan de andere! En dat op nauwelijks enkele vierkante kilometer! Alles is perfect te doen te voet: het Po-i-Kalyancomplex met de madrasa van Mir-i-Arab, de moskee en minaret van Kalon: een oase van rust! Iets verderop liggen de madrasa Ouloug Beg en madrasa Abdoulaziz Khan, het Tok-i-Zargaron (koepels der juweliers, dat de oudste hammam van de stad herbergt, een volledig natuurlijke hammam) en nog enkele kleinere moskeeën en prachtig versierde stadspoorten. Het avondeten nuttigden we dan op één van de vele dakterassen van de stad, wat meteen het einde inluidde van ons bezoek aan Bukhara.

Na de de steden Tashkent en Bukhara volgde een bezoek aan het dorpje Mitan, waar we hartelijk ontvangen werden door een Oezbeekse familie. Zij leven volgens hun oude tradities: allen samen in verschillende huisjes en boerderijen rond het land dat hen toebehoort. Op het menu stonden de meest typische Oezbeekse gerechten; samosa's en palov. Samosa's zijn driehoeken van deeg gevuld met allerlei (in dit geval verse spinazie; heerlijk!). Palov is het hoofdgerecht, met allemaal producten die zij zelf telen en kweken. FAN-TAS-TISCH! Dit allemaal vergezeld met vodka (veel vodka; te veel vodka eigenlijk...) en doïratchas (Oezbeekse dansen en muziek - niemand in België kan mij hier nu in evenaren, geloof me!) en je krijgt een onvergetelijke dag met onze Oezbeekse gastheren. Jammer dat we er weg moesten, maar Samarkand wachtte, de Parel van Oezbekistan.

's Anderendaags werd het snel duidelijk waarom Samarkand deze naam terecht gekregen heeft. Samarkand was één van de belangrijkste knooppunten van de zijderoute en andere karavaanroutes: uit het huidige Rusland en Turkije (metalen), India (kruiden), Afghanistan en Tadjikistan (mineralen) en China (zijde). En één man speelde hier een belangrijke rol in: Timoer Lenk, bijgenaamd Timoer de Manke. Hij maakte van Samarkand de hoofdstad van zijn rijk, dat zich in de 14e eeuw uitstrekte van het huidige oosten van Turkije over Syrië, Georgië, Azerbeidjan, Irak, Iran, Centraal-Azië (de Stan-republieken), Afghanistan en een deel van Noord-Indië. Het is dan ook normaal dat hij hier begraven ligt, in zijn eigen mausoleum, het Gur-e-Imir. Dit fantastisch mausoleum heeft een indrukwekkende toegangspoort en een zeer grote koepel. De binnenkant van het mausoleum is met bladgoud bedekt en toont het grootse dat Timoer voorstelde. Het mausoleum is omringd door baden, waarvan de restanten opgegraven werden, en uiteraard door twee grote minaretten die rijkelijk versierd zijn.

In de namiddag volgde een bezoek aan een familiebedrijfje dat het traditionele zijdepapier maakt, in het dorpje Koni-Guil. Bij onze terugkeer naar Samarkand volgde een nieuw archetectonisch pareltje: de Moskee van Bibi Khanoum. Timoer Lenk beval aan de beste architecten van zijn rijk (voornamelijk Perzen en Azeri's) om de grootste moskee van Centraal-Azië te bouwen. Terwijl hij onderweg was voor één van zijn vele veldslagen, beval zijn oudste (en tevens favoriete) vrouw, Bibi Khanoum (naar wie de moskee genoemd werd), de architect om de moskee af te werken tegen zijn terugkeer. Dit lukte, Timoer Lenk was onder de indruk van het werk van de architect, maar hij werd samen met Bibi Khanoum onthoofd toen uitlekte dat hij verliefd was geworden op haar en hij haar gekust had ... Het resultaat was inderdaad adembenemend: een gigantische moskee, geflankeerd door twee minaretten en er vlak achter een prachtige azuurblauwe koepel. Rondom de moskee ligt de grootste en meest kleurrijke markt van de stad, de bazar Siab.

Voor onze laatste dag in Samarkand werden we op onze wenken bediend. Hoe mooi alles in Oezbekistan ook was, niets kon tippen aan wat we die dag te zien kregen: het necropolis van Shakh-i-Zinda, een complex waar niet minder dan twintig verschillende mausoleums en enkele moskeeën zij aan zij werden gebouwd, en dit gedurende een tijdspanne van 9 eeuwen (het oudste gebouw dateert uit de 11e eeuw, het meest recente uit de 19e eeuw). Enkele belangrijke personen werden hier begraven, onder wie twee vrouwen van Timoer Lenk. Het complex werd gebouwd op een bergflank, om tot aan de bovenste mausoleum te geraken moest je via de "Trappen van de Paradijs" wandelen. De middelste groep gebouwen is dan ook het indrukwekkendste: net als in Petra wandel je door een redelijk smalle kloof, alleen is deze niet omgeven door rotsten, maar door het ene mausoleum achter het andere. Een pareltje!

Vervolgens passeerden we het Observatorium van Ouloug Beg, de "Galileo van Azië". Hij was één van de kleinkinderen van Timoer Lenk die het universum onderzocht met een gigantisch observatorium. Een deel van het observatorium werd jammer genoeg vernietigd, waardoor slechts een deel bewaard is gebleven, onder andere de plaats waar Ouloug Beg met zijn gigantisch sextant de hemellichamen bestudeerde.

Vervolgens het tweede hoogtepunt van de dag: het Registan. Deze plaats is ontworpen door Timoer Lenk en betekent letterlijk 'Plaats van Zand'. Hier werden veel mensen geëxecuteerd. De plaats is omgeven door drie indrukwekkende madrassa's: de madrassas van Uleg Bek, Shir Dor en Tilla Kari, met de 'Gouden Moskee', waarvan het interieur met drie kilogram massief goud werd versierd. Een zware klim naar de top van de minaret werd beloond met een zeer mooi panorama op het Registan, maar je kon van daarboven ook het Bibi Khanoum complex zien, iets verderop in de stad. Een adembenemend zicht op Samarkand dus!

De voorlaatste dag was ondertussen aangebroken, en via de "Steppe van de Dorst" (waar de Syr-Daria de katoenplantages, het witte goud van Oezbekistan, van water voorziet) trokken we weer richting Samarkand.

Bij aankomst in Tashkent rest ons nog een kort bezoek aan het Museum voor Toegepaste Kunsten, waar je een mooi overzicht krijgt op het verleden van de Oezbeekse traditionele kunsten (kledij, tapijten, zilveren en koperen kunstwerken, enz.).

Dit alles in een voormalige verblijfplaats van een rijk Oezbeeks gezin, met fantastische decoraties aan zowel binnen- als buitenkant. Via de metro, waarvan vele stations prachtig versierd zijn met marmer, net als in Moskou, gingen we nog naar de plaats waar het einde van het Sovjettijdperk werd gevierd, en het begin van het vrije Oezbekistan als onafhankelijk land: het Onafhankelijksplein. Dit enorm plein, bijgenaamd “De Witte Plaats” is een typische plaats die ten tijde van de Sovjet gebouwd werd. Hier zetelt de dag van vandaag het Senaat, in een onafhankelijk land. Het Sovjetverleden is niet te verbergen, maar gelukkig is deze mindere periode nu achter de rug, en is Oezbekistan volledig open voor toerisme. Allen daarheen dus!

TERUG NAAR REISVERSLAGEN

Fotoboek

Nieuwsbrief

Wilt u als eerste op de hoogte zijn van promoties, nieuwe reizen en onweerstaanbare bestemmingen?

Schrijf u in op onze nieuwsbrief!